Câu lạc bộ Tin học dành cho học sinh Tiểu học

[🍥 ⊹౨ৎNguyễn Bảo Anhhᶻ 𝗓 𐰁✩🍮]

Thế chiến thứ nhất (1914–1918) là cuộc đại chiến toàn cầu đầu tiên trong lịch sử nhân loại, làm thay đổi hoàn toàn bản đồ chính trị thế giới. Dưới đây là tóm tắt các điểm chính:

1. Phe phái tham chiến
Cuộc chiến chia thành hai liên minh đối đầu chính:

• Phe Hiệp ước (Allies): Gồm Pháp, Anh, Nga, Ý (gia nhập sau), Nhật Bản và sau này có sự tham gia của Mỹ (từ năm 1917).
• Phe Liên minh Trung tâm (Central Powers): Chủ yếu là Đức, Áo-Hung, Đế quốc Ottoman và Bulgaria.
  

2. Nguyên nhân bùng nổ

• Nguyên nhân sâu xa: Sự tranh giành thuộc địa, thị trường và mâu thuẫn giữa các cường quốc đế quốc về quyền lực.
• Nguyên nhân trực tiếp: Vụ ám sát Thái tử Áo-Hung Franz Ferdinand tại Sarajevo (Bosnia) vào ngày 28/6/1914 bởi một sinh viên người Serbia. Hệ thống liên minh quân sự đã kéo các nước khác vào cuộc chiến chỉ trong vài tuần.
  

3. Diễn biến quan trọng

• Giai đoạn 1914–1916: Chiến tranh diễn ra chủ yếu bằng hình thức chiến hào tàn khốc tại châu Âu. Nhiều loại vũ khí mới xuất hiện như xe tăng, máy bay và đặc biệt là vũ khí hóa học (hơi độc).
• Bước ngoặt 1917: Nga rút khỏi chiến tranh do Cách mạng tháng Mười bùng nổ. Trong khi đó, Mỹ chính thức tham chiến phe Hiệp ước, mang lại ưu thế tuyệt đối về quân số và nguồn lực.
• Kết thúc (1918): Sau một loạt thất bại liên tiếp, phe Liên minh Trung tâm suy yếu. Đức ký hiệp định đình chiến vào ngày 11/11/1918, chính thức kết thúc chiến sự.
  

4. Hậu quả và Ý nghĩa

• Thiệt hại: Ước tính khoảng 15–22 triệu người chết (bao gồm cả binh lính và dân thường) và hơn 20 triệu người bị thương.
• Thay đổi bản đồ: Bốn đế chế lớn sụp đổ (Đức, Nga, Áo-Hung, Ottoman) và hàng loạt quốc gia mới ra đời.
• Di sản: Hòa bình được thiết lập qua Hiệp ước Versailles (1919), nhưng những điều khoản quá khắc nghiệt đối với Đức được coi là mầm mống dẫn đến Thế chiến thứ hai. Mỹ vươn lên trở thành một cường quốc kinh tế và chính trị hàng đầu.