Câu lạc bộ Tin học dành cho học sinh Tiểu học

[Huỳnh Trần Mỹ Linh 5-7]

Kích hoạt adrenaline (
epinephrine) chủ yếu xảy ra tự nhiên khi đối mặt với căng thẳng, sợ hãi, tức giận hay hưng phấn (phản ứng "chiến đấu hay bỏ chạy"), do não (vùng amygdala) gửi tín hiệu đến tuyến thượng thận để giải phóng hormone này vào máu, làm tăng nhịp tim, huyết áp, đường huyết, chuẩn bị cơ thể phản ứng nhanh; hoặc có thể kích hoạt có chủ đích qua các hoạt động thể thao mạnh, mạo hiểm (nhảy dù, đua xe) hay dùng thuốc trong y tế khẩn cấp (sốc phản vệ, ngừngtim).

1. Kích hoạt tự nhiên (Phản ứng "Chiến đấu hay Bỏ chạy")

• Tình huống: Nguy hiểm, căng thẳng, sợ hãi, tức giận, hoặc hưng phấn cao độ.
• Cơ chế:
  • Amygdala (vùng não xử lý cảm xúc) nhận diện nguy hiểm.
  • Gửi tín hiệu đến vùng dưới đồi, sau đó kích hoạt hệ thần kinh giao cảm.
  • Tuyến thượng thận tiết adrenaline (epinephrine) vào máu.
• Tác dụng: Giãn đường thở, tăng nhịp tim & co bóp tim, co mạch máu đến cơ, giải phóng đường (glucose) từ gan để tạo năng lượng, giảm cảm giác đau.

2. Kích hoạt có chủ đích & Lối sống

• Hoạt động thể chất: Tham gia các môn thể thao mạo hiểm như nhảy dù, đua xe, lướt sóng, leo núi, hoặc tập thể dục cường độ cao có thể tạo ra cảm giác hưng phấn adrenaline.
• Thói quen hàng ngày:
  • Thực hành tư duy: Thay đổi cách suy nghĩ tích cực thay vì tiêu cực, học cách đối diện vấn đề từng bước.
  • Tập thư giãn: Hít thở sâu (kỹ thuật 4-7-8) để kích hoạt hệ thần kinh phó giao cảm (phanh lại adrenaline).
  • Giảm yếu tố kích thích: Hạn chế tiếng ồn, ánh sáng chói, mạng xã hội quá mức, và tránh caffeine, rượu, chất kích thích.

3. Sử dụng y tế

• Adrenaline (Epinephrine) là thuốc: Dùng trong các trường hợp cấp cứu như sốc phản vệ, suy tim, ngừng tim.
• Cách dùng: Tiêm dưới da, tiêm bắp hoặc tiêm tĩnh mạch tùy tình trạng khẩn cấp.

4. Khi gặp cơn "sốt" Adrenaline (Adrenaline Rush)

• Làm chậm nhịp thở: Hít thở sâu để cân bằng oxy.
• Thay đổi môi trường: Hít thở không khí trong lành, ra không gian rộng rãi.
• Tập giãn cơ: Thư giãn toàn bộ cơ thể khi cảm thấy căng thẳng.