Câu lạc bộ Tin học dành cho học sinh Tiểu học

[Huỳnh Trần Mỹ Linh 5-7]

Sự hình thành của đá là một quá trình địa chất liên tục, tạo ra ba loại chính: đá magma (từ magma nguội), đá trầm tích (từ mảnh vụn tích tụ và nén chặt), và đá biến chất (từ đá có sẵn bị nhiệt độ, áp suất cao thay đổi). Chúng liên tục biến đổi lẫn nhau thông qua các chu trình địa chất như phong hóa, lắng đọng, nóng chảy, kết tinh, hình thành vòng tuần hoàn đá vĩ đại trên Trái Đất.
1. Đá magma (Đá hỏa sinh)
Hình thành: Khi magma (đá nóng chảy sâu trong lòng đất) hoặc dung nham (lên bề mặt) nguội đi và đông cứng lại.
Loại:
Đá xâm nhập: Nguội chậm dưới lòng đất (ví dụ: đá granit).
Đá phun trào: Nguội nhanh trên bề mặt (ví dụ: đá bazan).
2. Đá trầm tích
Hình thành: Từ sự bào mòn, vận chuyển (gió, nước, băng) và lắng đọng các mảnh vụn (cát, sỏi, bùn), sau đó bị nén chặt và kết dính qua thời gian.
Loại: Đá vụn (sa thạch) hoặc đá hóa học (đá vôi từ kết tủa ion).
3. Đá biến chất
Hình thành: Khi đá magma hoặc trầm tích có sẵn bị tác động bởi nhiệt độ, áp suất cực lớn hoặc chất lỏng phản ứng trong lòng đất, làm thay đổi khoáng vật và cấu trúc.
Ví dụ: Đá vôi thành đá cẩm thạch, đá phiến sét thành đá phiến mica.
Vòng tuần hoàn đá (Rock Cycle)
Các loại đá này không đứng yên mà liên tục biến đổi: Đá magma có thể bị phong hóa thành trầm tích, đá trầm tích có thể bị nén thành đá biến chất, và tất cả đều có thể tan chảy trở lại thành magma, tiếp tục chu trình.