Câu lạc bộ Tin học dành cho học sinh Tiểu học

[Huỳnh Trần Mỹ Linh 5-7]

Thế chiến thứ nhất (1914-1918) là một cuộc xung đột toàn cầu giữa phe Đồng minh (Anh, Pháp, Nga, Mỹ...) và phe Liên minh Trung tâm (Đức, Áo-Hung, Ottoman...), bùng nổ từ vụ ám sát Thái tử Áo-Hung, gây ra sự tàn phá chưa từng có với vũ khí mới như xe tăng, khí độc, dẫn đến sụp đổ 4 đế quốc lớn và định hình lại bản đồ chính trị thế giới, tạo tiền đề cho Thế chiến thứ hai.
Thời gian: 28/7/1914 – 11/11/1918 (hơn 4 năm).
Các bên tham chiến:
Phe Đồng minh (Hiệp ước): Anh, Pháp, Nga, Ý, Nhật Bản, Mỹ (từ 1917).
Phe Liên minh Trung tâm: Đức, Áo-Hung, Đế quốc Ottoman (Thổ Nhĩ Kỳ).
Nguyên nhân:
Sâu xa: Mâu thuẫn kinh tế, chính trị giữa các đế quốc lớn về tranh giành thuộc địa, thị trường, dẫn đến hình thành các khối quân sự đối lập (Liên minh & Hiệp ước).
Trực tiếp: Vụ ám sát Thái tử Áo-Hung Franz Ferdinand bởi người Serbia ngày 28/6/1914 châm ngòi cho chiến tranh.
Diễn biến chính:
Chiến tranh chủ yếu diễn ra ở châu Âu, với các mặt trận ác liệt như Mặt trận phía Tây (chiến tranh chiến hào), Mặt trận phía Đông.
Sự ra đời và sử dụng các loại vũ khí mới: xe tăng, máy bay, súng máy, khí độc.
Hậu quả:
Thương vong khủng khiếp: Hàng chục triệu người chết và bị thương.
Thay đổi địa chính trị: Sụp đổ 4 đế quốc lớn (Đức, Nga, Áo-Hung, Ottoman).
Cách mạng và biến động xã hội: Dẫn đến Cách mạng Tháng Mười Nga, định hình lại biên giới châu Âu.
Tổ chức quốc tế: Thành lập Hội Quốc Liên, đặt nền móng cho các tổ chức quốc tế sau này.
Tiền đề cho Thế chiến II: Những bất ổn và Hiệp ước Versailles đã gieo mầm cho cuộc chiến tranh thế giới tiếp theo.
Kết thúc: Phe Liên minh Trung tâm thất bại, chiến tranh chính thức chấm dứt bằng Hiệp ước Versailles năm 1919.