Câu lạc bộ Tin học dành cho học sinh Tiểu học

[Huỳnh Trần Mỹ Linh 5-7]

Lốc xoáy hình thành từ những cơn giông dữ dội (siêu bão) khi không khí nóng ẩm gần mặt đất gặp không khí lạnh khô ở tầng cao, kết hợp với hiện tượng gió cắt (thay đổi hướng/tốc độ gió theo độ cao) tạo ra một cột khí xoáy ngang. Luồng khí nóng bốc lên mạnh sẽ kéo cột xoáy ngang này đứng thẳng lên, co lại và quay nhanh hơn thành một vòi rồng có hình phễu, rồi hạ xuống chạm đất, tạo nên lốc xoáy, theo Wikipedia, Facebook, và UCAR Center for Science Education.
Các bước hình thành lốc xoáy:
Xung đột không khí: Không khí ấm, ẩm gần mặt đất bốc lên và gặp không khí lạnh, khô ở trên cao, tạo ra sự bất ổn định khí quyển.
Gió cắt tạo xoáy ngang: Gió ở các độ cao khác nhau thổi theo hướng và tốc độ khác nhau (gió cắt), khiến không khí bắt đầu xoay tròn theo chiều ngang như một "ống" vô hình.
Kéo đứng cột xoáy: Luồng khí bốc lên mạnh mẽ bên trong đám mây dông (gọi là siêu bão) kéo một đầu của ống xoáy ngang lên, làm nó đứng thẳng tạo thành một vùng xoay thẳng đứng (mesocyclone).
Chạm đất: Khi vùng xoáy này co lại và mạnh lên, nó mở rộng xuống mặt đất, tạo thành một vòi rồng và trở thành lốc xoáy khi tiếp xúc mặt đất.
Yếu tố quan trọng:
Siêu bão (Supercell): Hầu hết lốc xoáy mạnh hình thành trong siêu bão, loại giông bão có luồng khí đi lên xoay tròn liên tục.
Gió cắt (Wind Shear): Sự thay đổi lớn về tốc độ/hướng gió theo độ cao là chìa khóa tạo ra xoáy ban đầu.
Địa hình: Những đồng bằng rộng lớn, ít bị cản trở cũng thuận lợi cho lốc xoáy hình thành.