Câu lạc bộ Tin học dành cho học sinh Tiểu học

[Huỳnh Trần Mỹ Linh 5-7]

Giấc mơ là một trong những hiện tượng bí ẩn nhất của não bộ, xảy ra chủ yếu trong giai đoạn ngủ REM (Rapid Eye Movement - Chuyển động nhãn cầu nhanh).
Dưới đây là cách giấc mơ hình thành dưới góc độ khoa học và tâm lý:
1. Cơ chế sinh học trong não bộ
Khi bạn ngủ, não bộ không hề "tắt" hoàn toàn. Giấc mơ hình thành nhờ sự phối hợp của các vùng:
Hệ thống Limbic: Đặc biệt là Hạch hạnh nhân (Amygdala) – nơi xử lý cảm xúc, khiến giấc mơ thường mang cảm giác sợ hãi, lo lắng hoặc phấn khích.
Vỏ não: Các vùng xử lý hình ảnh hoạt động mạnh mẽ, tạo ra những "thước phim" sống động dù mắt đang nhắm.
Vỏ não trước trán bị ức chế: Đây là vùng chịu trách nhiệm về logic và suy nghĩ thực tế. Khi vùng này "nghỉ ngơi", giấc mơ trở nên phi lý, kỳ quặc mà chúng ta vẫn tin là thật khi đang mơ.
2. Các giả thuyết về mục đích của giấc mơ
Xử lý thông tin và trí nhớ: Theo thuyết Củng cố trí nhớ, não bộ sàng lọc lại các sự kiện trong ngày, loại bỏ thông tin rác và lưu trữ những ký ức quan trọng vào bộ nhớ dài hạn.
Điều tiết cảm xúc: Giấc mơ giúp bạn "tập dượt" đối phó với những tình huống gây căng thẳng hoặc giải tỏa những cảm xúc bị dồn nén trong thực tại.
Lý thuyết "Kích hoạt - Tổng hợp": Một số nhà khoa học cho rằng giấc mơ chỉ là kết quả của việc não bộ cố gắng giải nghĩa các tín hiệu thần kinh ngẫu nhiên phát ra từ thân não trong lúc ngủ.
3. Tại sao chúng ta hay quên giấc mơ?
Ngay khi tỉnh dậy, nồng độ Norepinephrine (giúp ghi nhớ) trong não rất thấp, cộng với việc các mạch thần kinh vừa hoạt động trong giấc mơ chưa kịp liên kết với bộ nhớ dài hạn, khiến thông tin về giấc mơ tan biến chỉ sau vài phút.