Câu lạc bộ Tin học dành cho học sinh Tiểu học

[Huỳnh Trần Mỹ Linh 5-7]

Hóa thạch (fossil)
là di tích hoặc dấu vết của sinh vật sống trong quá khứ (thực vật, động vật, vi sinh vật) được bảo tồn trong các lớp đá, trầm tích hoặc hổ phách qua hàng triệu năm, giúp chúng ta nghiên cứu lịch sử sự sống và vỏ Trái Đất. Hóa thạch có thể là toàn bộ bộ xương (như khủng long), vỏ cứng, dấu chân, hoặc thậm chí là cấu trúc tế bào, với vật chất hữu cơ được thay thế bằng khoáng chất, biến chúng thành đá nhưng vẫn giữ lại hình dạng ban đầu.

Các dạng hóa thạch

• Hóa thạch cơ thể: Xương, răng, vỏ, thân cây (gỗ hóa đá).
• Hóa thạch dấu vết: Dấu chân, vết bọ cạp, tổ, phân (coprolites).
• Bảo tồn nguyên vẹn: Xác voi ma mút trong băng, côn trùng trong nhựa hổ phách.

Quá trình hình thành

1. Sinh vật chết, phần mềm bị phân hủy, chỉ còn lại phần cứng (xương, vỏ).
2. Được chôn vùi nhanh chóng dưới trầm tích (cát, bùn).
3. Trải qua quá trình địa chất, khoáng chất lấp đầy các lỗ hổng, thay thế vật chất hữu cơ.
4. Vật chất hữu cơ dần biến đổi, để lại hình hài đá có cấu trúc của sinh vật ban đầu.

Ý nghĩa

• Nghiên cứu sinh học: Hiểu biết về quá trình tiến hóa, sự phát sinh, phát triển và tuyệt chủng của các loài.
• Nghiên cứu địa chất: Xác định tuổi của các lớp đá và lịch sử vỏ Trái Đất.

Hóa thạch năng lượng (Nhiên liệu hóa thạch)

• Đây là một khái niệm khác, chỉ than đá, dầu mỏ, khí tự nhiên, được hình thành từ sự phân hủy kỵ khí của sinh vật cổ đại dưới tác động của nhiệt độ, áp suất cao trong lòng đất qua hàng triệu năm.
• Đây là nguồn năng lượng không thể tái tạo, có trữ lượng hạn chế.