Câu lạc bộ Tin học dành cho học sinh Tiểu học

[Huỳnh Trần Mỹ Linh 5-7]

Đại Băng Giá (Ice Age) không phải tự nhiên “trái đất lạnh cái rụp” đâu
Nó hình thành do nhiều yếu tố cùng lúc, kéo dài hàng chục nghìn đến hàng triệu năm.
Mình kể theo kiểu từ dễ → sâu nhé.
Đại Băng Giá là gì?
Là giai đoạn nhiệt độ Trái Đất giảm mạnh và kéo dài
Băng tuyết phủ diện tích rất lớn (Bắc Mỹ, châu Âu, châu Á)
Gần nhất là Kỷ Băng Hà Pleistocene (≈ 2,6 triệu năm trước → ~11.700 năm trước)
Nguyên nhân chính hình thành Đại Băng Giá
1. Thay đổi quỹ đạo Trái Đất (quan trọng nhất)
Gọi là chu kỳ Milankovitch:
Độ lệch quỹ đạo: Trái Đất lúc tròn, lúc elip
Độ nghiêng trục: nghiêng ít → mùa hè mát hơn
🌪 Tiến động trục: trục Trái Đất lắc lư như con quay
Khi mùa hè không đủ nóng để làm tan tuyết mùa đông, tuyết tích lại → thành băng → mở đầu băng hà
2. Năng lượng Mặt Trời giảm (phụ trợ)
Mặt Trời có chu kỳ hoạt động
Giai đoạn yếu hơn → Trái Đất nhận ít nhiệt hơn
Không phải nguyên nhân chính, nhưng đẩy nhanh quá trình lạnh hóa
3. Núi lửa & khí nhà kính giảm
Núi lửa phun tro → che ánh sáng Mặt Trời
CO₂ trong khí quyển giảm
Hiệu ứng nhà kính yếu đi → Trái Đất lạnh hơn
4. Dòng hải lưu thay đổi
Băng hình thành → nước ngọt đổ ra biển
Dòng hải lưu (như Gulf Stream) yếu đi
Nhiệt từ xích đạo không lên được vùng cực
Vòng lặp lạnh ngày càng mạnh
Hiệu ứng “tự khuếch đại” của băng
Băng có màu trắng → phản xạ ánh sáng Mặt Trời rất tốt
Càng nhiều băng → càng phản xạ nhiệt
Phản xạ nhiệt → Trái Đất càng lạnh
Lạnh hơn → băng càng lan rộng
Vòng lặp chết chóc của băng hà
Vì sao Đại Băng Giá kết thúc?
Chu kỳ quỹ đạo thay đổi
Mùa hè nóng hơn
Băng tan → CO₂ tăng
Hiệu ứng nhà kính mạnh trở lại
Trái Đất bước vào kỷ gian băng (interglacial) – thời kỳ ấm như hiện nay
Con người có sống trong Đại Băng Giá không?
Có.
Người tinh khôn xuất hiện ~300.000 năm trước
Sống sót nhờ:
Biết dùng lửa
Mặc da thú
Săn bắt thích nghi khí lạnh
Nếu bạn muốn, mình có thể kể tiếp:
Đại Băng Giá ảnh hưởng tới Việt Nam ra sao
Vì sao voi ma mút tuyệt chủng
🌡 Hiện nay có nguy cơ băng hà mới không?
So sánh Đại Băng Giá và biến đổi khí hậu hiện nay