Câu lạc bộ Tin học dành cho học sinh Tiểu học

[Hoàng Bảo Nam 5/6]

Tốc độ ánh sáng chính xác là bao nhiêu?​

Trong chân không, tốc độ ánh sáng là 299.792.458 mét/giây (khoảng 300.000 km/giây).
Con số này được định nghĩa chính xác, không phải đo gần đúng – vì mét ngày nay được xác định dựa trên tốc độ ánh sáng.

Ánh sáng không phải lúc nào cũng đi nhanh như vậy​

Con số trên chỉ đúng trong chân không. Khi đi qua vật chất như nước, thủy tinh hoặc kim cương, ánh sáng chậm lại.
Ví dụ:

• Trong nước: khoảng 225.000 km/giây
• Trong thủy tinh: còn chậm hơn nữa

Không gì có thể vượt qua tốc độ ánh sáng (theo vật lý hiện tại)​

Theo thuyết tương đối của Albert Einstein, không vật thể nào có khối lượng có thể đạt hoặc vượt tốc độ ánh sáng vì cần năng lượng vô hạn để làm điều đó.

Chúng ta luôn nhìn về quá khứ​

Vì ánh sáng cần thời gian để truyền đi:

• Ánh sáng từ Mặt Trời mất khoảng 8 phút để tới Trái Đất.
• Khi bạn nhìn các ngôi sao xa, bạn đang thấy chúng như hàng nghìn hay hàng triệu năm trước.

Kính thiên văn như Kính viễn vọng Không gian James Webb cho phép chúng ta nhìn xa hơn trong quá khứ vũ trụ.

Ánh sáng cũng quyết định kích thước của vũ trụ quan sát được​

Vì vũ trụ có tuổi khoảng 13,8 tỷ năm, nên ta chỉ có thể quan sát những vùng mà ánh sáng đã kịp tới chúng ta từ khi vũ trụ hình thành.

Tốc độ ánh sáng ảnh hưởng đến công nghệ hiện đại​

• Hệ thống GPS phải tính đến hiệu ứng tương đối tính để có độ chính xác cao.
• Internet và cáp quang bị giới hạn bởi tốc độ truyền ánh sáng trong sợi quang.

“Tốc độ ánh sáng” thực ra là tốc độ tối đa của thông tin​

Nó không chỉ là tốc độ của ánh sáng – mà là tốc độ tối đa mà mọi tín hiệu hay thông tin có thể truyền trong vũ trụ (theo hiểu biết hiện tại).


Theo lí thuyết, nếu một người nào đó di chuyển ở vận tóc ánh sáng, vùng thời gian xung quanh họ sẽ giãn nở, ví dụ như nếu có một người đang đứng trên một cái phi thuyền vũ trụ và đột nhiên di chuyển với tốc độ ánh sáng, những người ở dưới đất sẽ nhìn thấy người đó như đang đứng yên vì thời gian (hoặc không gian) đã bị giãn nở xung quanh họ.