Câu lạc bộ Tin học dành cho học sinh Tiểu học

[Huỳnh Trần Mỹ Linh 5-7]

Lịch Gregory là gì?​

Gregorian calendar (lịch Gregory) là hệ thống lịch được sử dụng phổ biến nhất trên thế giới hiện nay. Lịch này được ban hành vào năm 1582 bởi Pope Gregory XIII để thay thế cho Julian calendar vì lịch cũ có sai số lớn so với chuyển động thật của Trái Đất quanh Mặt Trời.
Lịch Gregory chính là loại lịch mà chúng ta dùng hằng ngày:

• lịch điện thoại
• lịch máy tính
• lịch treo tường

---

Vì sao cần tạo ra lịch Gregory?​

Trước năm 1582, châu Âu dùng Julian calendar, do Julius Caesar ban hành năm 45 TCN.
Nhưng lịch Julian có một vấn đề:

• tính 1 năm = 365,25 ngày
• trong khi thực tế Trái Đất quay quanh Mặt Trời ≈ 365,2422 ngày

Sai lệch nhỏ này khiến lịch lệch khoảng 11 phút mỗi năm.
Sau hơn 1500 năm, lịch bị lệch khoảng 10 ngày so với mùa thật.
Điều này gây rắc rối lớn cho việc xác định ngày lễ tôn giáo như Easter.
Vì vậy Pope Gregory XIII quyết định cải cách lịch.

---

Cải cách lịch năm 1582​

Khi ban hành Gregorian calendar, Giáo hoàng đã thực hiện 2 thay đổi lớn:

Bỏ 10 ngày trong lịch​

Sau ngày:

• 4/10/1582

ngày tiếp theo được đổi thành:

• 15/10/1582

Tức là 10 ngày bị bỏ qua để sửa sai lệch.

---

Thay đổi quy tắc năm nhuận​

Trong lịch mới:
✔ Năm chia hết cho 4 → năm nhuận
Nhưng nếu chia hết cho 100 → không nhuận
✔ Trừ khi chia hết cho 400
Ví dụ:

Năm	Có nhuận không
1996
1900
2000
2100

Quy tắc này giúp lịch chính xác hơn rất nhiều.

---

Độ chính xác của lịch Gregory​

Thời gian Trái Đất quay quanh Mặt Trời:
365,2422 ngày
Lịch Gregory tính trung bình:
365,2425 ngày
Sai số chỉ:
1 ngày sau khoảng 3300 năm
Điều này làm nó trở thành một trong những lịch chính xác nhất từng được sử dụng rộng rãi.

---

Các quốc gia áp dụng lịch Gregory​

Ban đầu chỉ các nước Công giáo áp dụng:

• Italy
• Spain
• Portugal
• Poland

Sau đó các nước khác mới chuyển sang.
Ví dụ:

Quốc gia	Năm áp dụng
Germany	1700
United Kingdom	1752
Russia	1918
China	1912
Vietnam	thời Pháp thuộc

---

Chu kỳ lặp của lịch Gregory​

Lịch Gregory có một chu kỳ lớn 400 năm.
Trong 400 năm có:

• 146097 ngày
• chia hết cho 7

Vì vậy sau 400 năm lịch lặp lại y hệt.
Ví dụ:

• 1626
• 2026

có lịch giống nhau.

---

Vì sao các năm như 1914 và 2026 trùng lịch?​

Vì lịch Gregory có chu kỳ 28 năm (trong nhiều trường hợp).
Do đó:

• 1914
• 1942
• 1970
• 1998
• 2026

đều giống nhau.
Năm 1914 cũng nổi tiếng vì là năm bắt đầu của World War I.
Nhưng việc lịch trùng chỉ là sự lặp toán học, không phải điềm báo hay liên quan lịch sử.

---

Cấu trúc cơ bản của lịch Gregory​

Một năm gồm:
12 tháng

Tháng	Số ngày
1	31
2	28 hoặc 29
3	31
4	30
5	31
6	30
7	31
8	31
9	30
10	31
11	30
12	31

Tổng:

• 365 ngày
• hoặc 366 ngày (năm nhuận)

---

Một sự thật thú vị về lịch​

Trong lịch Gregory chỉ có 14 dạng lịch khác nhau:

• 7 dạng cho năm thường
• 7 dạng cho năm nhuận

Vì vậy lịch của nhiều năm trùng hoàn toàn.

---

Kết luận​

Gregorian calendar là hệ thống lịch:
✔ được dùng toàn cầu
✔ cực kỳ chính xác
✔ có chu kỳ lặp 28 và 400 năm
Nó được tạo ra bởi Pope Gregory XIII để sửa lỗi của Julian calendar.
Nhờ vậy mà ngày nay chúng ta có một hệ thống thời gian ổn định và thống nhất trên toàn thế giới.

---