Câu lạc bộ Tin học dành cho học sinh Tiểu học

[Agnes Tachyon - Hoàng Bảo Nam 5/6]

Các chất phóng xạ là những chất có hạt nhân không ổn định, tự phân rã và phát ra bức xạ. Không thể liệt kê tất cả (vì có hàng trăm đồng vị), nhưng có thể phân loại đầy đủ theo nhóm chính như sau:

---

1. Phân loại theo nguồn gốc​

Tự nhiên (tồn tại sẵn trong môi trường)​

• Uranium (U-238, U-235)
• Thorium (Th-232)
• Radium (Ra-226)
• Radon (Rn-222)
• Potassium (K-40 trong cơ thể người)

Có mặt trong đất, đá, không khí, nước, thậm chí trong cơ thể.

---

Nhân tạo (do con người tạo ra)​

• Plutonium (Pu-239)
• Americium (Am-241)
• Cesium
• Strontium
• Iodine

Thường dùng trong:

• Y học (chẩn đoán, xạ trị)
• Công nghiệp
• Vũ khí hạt nhân

---

2. Phân loại theo loại bức xạ phát ra​

Phóng xạ alpha (α)​

• Hạt nhân helium (2 proton + 2 neutron)
• Ví dụ:
  • Uranium
  • Radium

Ít xuyên qua nhưng rất nguy hiểm nếu hít/nuốt.

---

Phóng xạ beta (β)​

• Electron hoặc positron
• Ví dụ:
  • Strontium
  • Carbon

Xuyên qua da ở mức trung bình.

---

Phóng xạ gamma (γ)​

• Sóng điện từ năng lượng cao
• Ví dụ:
  • Cobalt
  • Cesium

Rất nguy hiểm, xuyên mạnh qua vật chất.

---

3. Một số nhóm đồng vị phóng xạ quan trọng​

Nhóm actinide (rất nặng, nguy hiểm)​

• Uranium
• Plutonium
• Neptunium

---

Nhóm dùng trong y học​

• Iodine
• Technetium
• Fluorine

---

Nhóm trong môi trường & tai nạn hạt nhân​

• Cesium
• Strontium
• Iodine

Tóm lại​

• Có hơn 3.000 đồng vị phóng xạ đã được biết đến.
• Chúng được chia theo:
  • Nguồn gốc (tự nhiên / nhân tạo)
  • Loại bức xạ (alpha / beta / gamma)
  • Ứng dụng (y học / công nghiệp / năng lượng)