Câu lạc bộ Tin học dành cho học sinh Tiểu học

[Huỳnh Trần Mỹ Linh 5-7]

Đối với các định nghĩa khác, xem Ý (định hướng).

Roma 41°54′B 12°29′Đ

Tiếng Ýa

91% người Ý 9% quốc tịch khác

Xem bài viết chính

84% Kitô giáo 12% không tôn giáo 1% Hồi giáo 3% các tôn giáo khác

Người Ý

Cộng hòa lập hiến đại nghị đơn nhất

Sergio Mattarella

Giorgia Meloni

Ignazio La Russa

Lorenzo Fontana

Nghị viện

Thượng viện

Hạ viện

17 tháng 3 năm 1861

2 tháng 6 năm 1946

1 tháng 1 năm 1948

1 tháng 1 năm 1958

301.340 km2(hạng 71) 116.347 mi2

1,24 (tính đến 2015)[3]

58.934.177[4](hạng 25)

195,5/km2 (hạng 72) 506,3/mi2

Ước lượng 2025

3,719 nghìn tỷ đô la Mỹ[5] (hạng 11)

63.076 đô la Mỹ[5](hạng 29)

Ước lượng 2025

2,423 nghìn tỷ đô la Mỹ[5] (hạng 8)

41.091 đô la Mỹ[5](hạng 27)

Euro (€)b (EUR)

32,5[6] trung bình

0,915[7] rất cao · hạng 29

UTC+1 (CET)

UTC+2 (CEST)

dd/mm/yyyy yyyy-mm-dd (AD)[8]

bên phải

+39c

IT

.itd

[th]

Cộng hòa Ý​

[/th]​

[td]

hiện​

Tên bản ngữ​

​

[/td]​

[td]

Quốc kỳ

Quốc huy​

[/td]​

[td]

---

Quốc ca: Il Canto degli Italiani
("Bài ca của người Ý")
Duration: 1 minute and 39 seconds.1:39​

[/td]​

[td]

Vị trí của Ý (đỏ) trong Liên minh châu Âu(trắng)​

[/td]​

[th]

Tổng quan​

[/th]​

[th]

Thủ đô
và thành phố lớn nhất​

[/th]​

[th]

Ngôn ngữ chính thức​

[/th]​

[th]

Quốc tịch (2021)[1]​

[/th]​

[th]

Ngôn ngữ đầu tiên​

[/th]​

[th]

Tôn giáo
(2020)[2]​

[/th]​

[th]

Tên dân cư​

[/th]​

[th]

Chính trị​

[/th]​

[th]

Chính phủ​

[/th]​

[th]

• Tổng thống​

[/th]​

[th]

• Thủ tướng​

[/th]​

[th]

• Chủ tịch Thượng viện​

[/th]​

[th]

• Chủ tịch Hạ viện​

[/th]​

[th]

Lập pháp​

[/th]​

[th]

• Thượng viện​

[/th]​

[th]

• Hạ viện​

[/th]​

[th]

Lịch sử​

[/th]​

[td]

Hình thành​

[/td]​

[th]

• Thống nhất​

[/th]​

[th]

• Thành lập nhà
nước Cộng hòa​

[/th]​

[th]

• Hiến pháp
hiện nay​

[/th]​

[th]

• Đồng sáng lập EEC(tiền thân của EU)​

[/th]​

[th]

Địa lý​

[/th]​

[th]

Diện tích​

[/th]​

[th]

• Tổng cộng​

[/th]​

[th]

• Mặt nước (%)​

[/th]​

[th]

Dân số​

[/th]​

[th]

• Ước lượng 2025​

[/th]​

[th]

• Mật độ​

[/th]​

[th]

Kinh tế​

[/th]​

[th]

GDP (PPP)​

[/th]​

[th]

• Tổng số​

[/th]​

[th]

• Bình quân đầu người​

[/th]​

[th]

GDP (danh nghĩa)​

[/th]​

[th]

• Tổng số​

[/th]​

[th]

• Bình quân đầu người​

[/th]​

[th]

Đơn vị tiền tệ​

[/th]​

[th]

Thông tin khác​

[/th]​

[th]

Gini? (2020)​

[/th]​

[th]

HDI? (2023)​

[/th]​

[th]

Múi giờ​

[/th]​

[th]

• Mùa hè (DST)​

[/th]​

[th]

Cách ghi ngày tháng​

[/th]​

[th]

Giao thông bên​

[/th]​

[th]

Mã điện thoại​

[/th]​

[th]

Mã ISO 3166​

[/th]​

[th]

Tên miền Internet​

[/th]​

[td]

1. Tiếng Đức là ngôn ngữ đồng chính thức ở các vùng Nam Tyrol và Friuli Venezia Giulia; Tiếng Pháp là ngôn ngữ đồng chính thức ở vùng Thung lũng Aosta; Tiếng Slovene là ngôn ngữ đồng chính thức ở các tỉnh Trieste, Gorizia và vùng Friuli Venezia Giulia; Tiếng Ladin là ngôn ngữ đồng chính thức ở các vùng Nam Tyrol, Trentinovà các vùng ở phía bắc khác; Tiếng Friuli là ngôn ngữ đồng chính thức ở vùng Friuli Venezia Giulia; Tiếng Sardegnalà ngôn ngữ đồng chính thức ở vùng Sardinia.[9][10]
2. Kể từ năm 2002, đồng lira được đồng thay thế bởi đồng Euro ở Campione d'Italianhưng tiền tệ được dùng chính thức tại đây là đồng Franc Thụy Sĩ.[11]
3. Mã vùng phổ biến ở Campione d'Italia là mã vùng của Thụy Sĩ - +41.
4. Tên miền .eu cũng hay dược sử dụng bởi Ý có chia sẻ tên miền với các nước thành viên thuộc Liên minh châu Âu.

[/td]​

​

Ý hay Italia (phát âm tiếng Ý: [iˈtaːlja]), tên chính thức là Cộng hòa Ý hay Cộng hòa Italia (tiếng Ý: Repubblica Italiana) là một quốc gia tại châu Âu, thường được xếp vào khối Nam Âu hoặc Tây Âu. Lãnh thổ Ý gồm bán đảo Ý vươn ra phần trung tâm của Địa Trung Hải, hai đảo lớn nhất là Sicilia và Sardegna. Dãy Anpơ giới hạn phần lãnh thổ phía Bắc của Ý, tạo thành biên giới trên bộ với Pháp, Thụy Sĩ, Áo, Slovenia, trong khi San Marino và Thành Vatican nằm lọt trong nước cộng hòa. Ý có diện tích là 301.339 km², và phần lớn có khí hậu ôn đới theo mùa và Địa Trung Hải. Do hình dạng lãnh thổ, Ý thường được ví như lo Stivale(chiếc ủng).[12][13] Dân số Ý đạt 60.184.639 người (2021), là quốc gia đông dân thứ ba trong Liên minh châu Âu, đông dân thứ 5 châu Âu, thứ 25 thế giới. Thủ đô của Ý là Roma, các vùng đô thị lớn khác là Milano, Napoli, Torino, Palermo, Bologna, Firenze, Genova, và Venezia.
Đến thế kỷ I TCN, Đế quốc La Mãnổi lên thành thế lực chi phối tại bồn địa Địa Trung Hải, và Italia trở thành trung tâm lãnh đạo về văn hoá, chính trị và tôn giáo của văn minh phương Tây trong thời kỳ cổ đại. Di sản của đế quốc này được phổ biến và có thể nhận thấy trong hệ thống dân luật, thể chế cộng hoà, Cơ Đốc giáo và hệ chữ Latinh trên toàn cầu. Đến sơ kỳ Trung cổ, xã hội Ý sụp đổ trong quá trình người man di xâm lăng, song đến thế kỷ XI, nhiều thành bang và nước cộng hoà hàng hải, chủ yếu tại miền bắc và miền trung Ý, trở nên thịnh vượng nhờ các hoạt động kinh tế biển, thương mại và ngân hàng, đặt nền tảng cho chủ nghĩa tư bản hiện đại.[14] Tuy nhiên, một phần lớn miền Trung Ývẫn duy trì dưới quyền kiểm soát của Lãnh địa Giáo hoàng còn miền Nam Ý liên tục bị các thế lực nước ngoài chinh phục.[15] Phục Hưngbắt đầu tại Ý và được truyền bá đến phần còn lại của châu Âu. Văn hoá Ý hưng thịnh trong thời kỳ này, sản sinh các học giả, nghệ sĩ và nhà bác học nổi tiếng. Các nhà thám hiểm người Ý như Marco Polo và Cristoforo Colombo khám phá các tuyến đường mới đến Viễn Đông và Tân Thế giới. Tuy vậy, sức mạnh thương mại và chính trị của Ý suy yếu đáng kể khi các tuyến hàng hải xuyên Đại Tây Dương và sang Ấn Độ Dương không còn đi qua Địa Trung Hải.[16][17][18]
Các cuộc chiến tranh Ý trong thế kỷ XV và thế kỷ XVI khiến các thành bang Ý kiệt sức. Các quốc gia Ý đã suy yếu này nhanh chóng bị các cường quốc châu Âu chinh phục và thuộc địa hoá, như Pháp, Tây Ban Nha và Áo. Đến giữa thế kỷ XIX, nổi lên phong trào ủng hộ chủ nghĩa dân tộc Ý và độc lập khỏi quyền cai trị ngoại bang. Ý cuối cùng thống nhất vào năm 1861, trở thành một đại cường quốc sau nhiều thế kỷ.[19] Từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, Vương quốc Ý nhanh chóng tiến hành công nghiệp hoá và trở thành một đế quốc thực dân,[20]song chủ yếu là tại miền Bắc, trong khi miền Nam phần lớn bị loại trừ khỏi quá trình này.[21] Ý là nước chiến thắng chính trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, song vương quốc lâm vào một giai đoạn khủng hoảng kinh tế và rối loạn xã hội, mở đường cho chủ nghĩa phát xít nổi lên vào năm 1922. Ý tham gia Chiến tranh thế giới thứ hai cùng phe Trục và kết quả là thất bại về quân sự, kinh tế bị tàn phá và nội chiến. Sau chiến tranh, Ý bãi bỏ chế độ quân chủ, khôi phục nền dân chủ, đạt được tốc độ phát triển kinh tế nhanh chóng suốt một thời gian dài, và trở thành một nền kinh tế tiên tiến với quy mô lớn dù có các giai đoạn náo động về chính trị.