Câu lạc bộ Tin học dành cho học sinh Tiểu học

[Huỳnh Trần Mỹ Linh 5-7]

Jack the Ripper là một kẻ giết người hàng loạt không rõ danh tính, hoạt động ở những khu vực có đa phần người nghèo sinh sống, xung quanh khu Whitechapel, Luân Đôn, Anh vào năm 1888. Trong cả các hồ sơ vụ án cũng như tường thuật báo chí đương thời, tên sát nhân này còn được gọi với những cái tên như Sát nhân Whitechapel.
Những vụ tấn công được cho là do Jack Đồ tể gây ra phần lớn liên quan đến những gái mại dâm sống và làm việc trong các khu ổ chuột ở East End, Luân Đôn. Nạn nhân thường bị Jack rạch cổ họng rồi cắt xẻo vùng bụng. Có nhiều đề xuất cho rằng Jack the Ripper có kiến thức về giải phẫu hoặc phẫu thuật khi xét tới việc y đã cắt bỏ cơ quan nội tạng của ít nhất ba nạn nhân. Trong tháng 9 và tháng 10 năm 1888, tin đồn xung quanh giả thuyết các vụ giết người có liên quan đến nhau liên tục gia tăng. Nhiều cá nhân bắt đầu gửi các lá thư tới cho giới truyền thông cũng như Scotland Yard, và tự nhận mình là kẻ thủ ác. Cái tên Jack the Ripper cũng bắt nguồn từ một lá thư như vậy rồi được phổ biến trên các phương tiện thông tin. Tuy nhiên, lá thư trên bị nhiều người cho là một trò lừa bịp, có thể do một ký giả viết nhằm thu hút dư luận quan tâm tới câu chuyện và thúc đẩy doanh số bán báo. Người làm việc tại Ủy ban Cảnh giác Whitechapel là George Lusk đã nhận lá thư "Gửi từ Địa ngục" cùng với một nửa quả thận người tẩm rượu. Quả thận này có thể được lấy từ một trong số những nạn nhân là Catherine Eddowes. Tính chất dã man phi thường của các vụ án mạng và công tác đưa tin của truyền thông đã khiến công chúng ngày một tin vào sự tồn tại của một kẻ giết người hàng loạt duy nhất với biệt danh là "Jack the Ripper".
Tầm phủ sóng báo chí sâu rộng đã mang tới cho Jack the Ripper danh tiếng vang xa và lâu dài trên trường quốc tế, huyền thoại về y cũng ngày càng được củng cố thêm. Cảnh sát đã tiến hành điều tra về toàn bộ chuỗi 11 vụ giết người tàn bạo tại Whitechapel từ năm 1888 đến năm 1891. Tuy nhiên, họ không thể tìm ra sợi dây liên kết với những án mạng riêng trong năm 1888. Năm nạn nhân của những vụ sát hại bao gồm Mary Ann Nichols, Annie Chapman, Elizabeth Stride, Catherine Eddowes và Mary Jane Kelly. Chuỗi án mạng này diễn ra trong khoảng thời gian từ ngày 31 tháng 8 đến ngày 9 tháng 11 năm 1888 và được biết tới với tên gọi "năm vụ kinh điển", thường bị coi là có liên quan nhiều nhất tới cùng một kẻ sát nhân. Những vụ giết người kể trên mãi vẫn là án mở, và những truyền thuyết xoay quanh các tội ác này trở thành sự kết hợp giữa nghiên cứu lịch sử, văn hóa dân gian và dã sử.

Bối cảnh xã hội​

[sửa | sửa mã nguồn]

Phụ nữ và trẻ em đang tụ tập trước một khu nhà trọ tập thể ở Whitechapel, gần các hiện trường vụ án của Jack the Ripper[1]​

Làn sóng nhập cư người Ireland ở Anh nổi lên vào cuối thế kỷ 19 khiến dân số tại các thành phố lớn ngày càng gia tăng, trong đó có vùng East End, Luân Đôn. Từ năm 1882, các khu vực tương tự lại tiếp tục đón nhận thêm những người tị nạn Do Thái chạy trốn khỏi các cuộc tàn sát diễn ra ở Sa quốc Nga và Đông Âu.[2] Năm 1888, giáo xứ khu Whitechapel ở East End, Luân Đôn, ngày một đông đúc với số dân tăng lên khoảng 80,000 người.[3] Điều kiện nhà ở cũng như môi trường làm việc của những cư dân ở đây trở nên tồi tệ, và một tầng lớp hạ lưu nghèo khó đáng kể bắt đầu gia tăng.[4] Một nửa số trẻ em sinh ra tại East End đều chết trước khi lên năm.[5] Cướp giật, bạo lực và nạn nghiện rượu diễn ra như cơm bữa,[3] sự nghèo đói tràn lan đẩy nhiều phụ nữ vào con đường hành nghề mại dâm để kiếm sống qua ngày.[6]
Tháng 10 năm 1888, Sở Cảnh sát Thủ đô Luân Đôn ước tính có tới 62 nhà thổ cùng 1,200 gái mại dâm trên khắp Whitechapel.[7][8][9] Hàng đêm, khoảng 8,500 người cư trú trong 233 nhà trọ tập thể,[3] với giá 4 xu cho một giường đơn mỗi tối.[10] Ngoài ra, còn có các "nhà chài" được cột bằng dây, kéo qua từng gian phòng ngủ của mỗi nhà trọ, với chi phí 2 xu, dành cho trẻ em hoặc người lớn.[11]
Gánh nặng kinh tế kéo theo sự gia tăng đều đặn các vấn đề bất ổn xã hội. Từ năm 1886 đến năm 1889, nhiều cuộc biểu tình thường xuyên [12] đã buộc cảnh sát phải can thiệp, đồng thời gây ra tình trạng náo động trong dân chúng. Chủ nghĩa bài Do Thái, giới tội phạm, sự phân biệt chủng tộc, những xáo trộn xã hội và tình trạng thiếu thốn vật chất nghiêm trọng gây ảnh hưởng tới nhận thức của công chúng rằng Whitechapel là một hang ổ khét tiếng của các hoạt động bất lương.[13] Định kiến trên càng được củng cố vào mùa thu năm 1888 khi các phương tiện truyền thông đưa tin về hàng loạt vụ giết người tàn bạo và kỳ quái đều quy trách nhiệm cho "Jack the Ripper", với một mức độ chưa từng có.[14]

Các vụ giết người​

[sửa | sửa mã nguồn]

Những địa điểm xảy ra 7 vụ giết người đầu tiên ở Whitechapel: Phố Osborn (giữa bên phải), George Yard (giữa bên trái), phố Hanbury (trên cùng), Buck's Row (ngoài cùng bên phải), phố Berner (dưới cùng bên phải), quảng trường Mitre (dưới cùng bên trái), và phố Dorset (giữa bên trái)​

Bài chi tiết: Những vụ án mạng Whitechapel
Số lượng lớn các vụ tấn công nhằm vào phụ nữ ở East End trong khoảng thời gian này, làm tăng thêm sự không chắc chắn về số nạn nhân bị sát hại bởi cùng một kẻ thủ ác.[15] Sở Cảnh sát Thủ đô Luân Đôn đã thêm 11 vụ giết người riêng biệt, kéo dài từ ngày 3 tháng 4 năm 1888 đến ngày 13 tháng 2 năm 1891, vào một danh sách ghi án chung mang tên "những vụ án mạng Whitechapel".[16][17][18] Dù có nhiều ý kiến khác nhau xung quanh việc liệu các vụ giết người có liên quan tới cùng một tên sát nhân hay không, nhưng nhiều người vẫn cho là 5 trong số 11 án mạng ở Whitechapel chính là những tác phẩm của Jack the Ripper.[19] Chuỗi 5 vụ án mạng này được biết đến với tên gọi "5 vụ kinh điển". Hầu hết các chuyên gia đều chỉ ra những đặc điểm nổi bật trong phương thức gây án (modus operandi) của Jack the Ripper bao gồm cứa sâu vùng cổ họng, sau đó xẻo diện rộng phần bụng và bộ phận sinh dục, cắt bỏ các cơ quan nội tạng rồi rạch nát khuôn mặt của nạn nhân.[20] Hai vụ hạ sát Emma Elizabeth Smith và Martha Tabram là hai vụ mở đầu danh sách án mạng Whitechapel nhưng không được xếp vào nhóm 5 vụ kinh điển.[21]
Khoảng 1 giờ 30 phút sáng, ngày 3 tháng 4 năm 1888, Smith bị cướp và tấn công tình dục ở phố Osborn, Whitechapel. Hung thủ đánh xung quanh mặt và để lại một vết cắt trên tai Smith.[22] Một vật cùn được đưa vào âm đạo, là nguyên nhân làm vỡ phúc mạc của nạn nhân. Smith bị viêm phúc mạc và chết ngay hôm sau tại Bệnh viện Luân Đôn.[23][24] Trước khi qua đời, cô nói rằng mình đã bị tấn công bởi hai hoặc ba người đàn ông, một trong số đó mới chỉ là một thiếu niên.[25] Báo giới từng liên kết vụ tấn công này với những vụ án mạng về sau,[26][27] nhưng hầu hết tác giả đều cho rằng thủ phạm hạ sát Smith chỉ đơn thuần là các băng nhóm hung đồ vùng East End nói chung chứ không liên quan tới những vụ án của Jack the Ripper.[16][28][24][29]
Ngày 7 tháng 8 năm 1888, Tabram bị sát hại trên cầu thang bộ ở George Yard, Whitechapel.[30] Cô lãnh 39 nhát đâm chủ yếu ở cổ họng, phổi, tim, gan, lá lách, dạ dày và bụng, ngoài ra còn những nhát đâm khác ở ngực và âm đạo.[31] Trừ một trường hợp, tất cả vết thương trên người Tabram đều đến từ một vật dụng có lưỡi như dao nhíp.[30] Và cũng chỉ trừ một ngoại lệ, chúng đều do người thuận tay phải gây ra. Tabram không bị cưỡng hiếp.[32]
Những nét tương đồng về tính man rợ, động cơ không rõ ràng cũng như sự gần gũi về không gian và thời gian với những vụ kinh điển sau này, đã khiến cảnh sát liên hệ vụ Tabram với các án mạng do Jack the Ripper thực hiện sau này.[33] Tuy nhiên, nó vẫn có điểm khác so với nhóm vụ án kinh điển vì dù Tabram bị đâm liên tục, nhưng không có vết cắt xén nào ở cổ họng hay phần bụng của cô. Chính sự khác biệt về kiểu hình vết thương đã khiến nhiều chuyên gia không liên kết vụ giết hại Tabram với các án mạng tiếp đó.[33][34]

Năm vụ kinh điển​

[sửa | sửa mã nguồn]
Các nạn nhân trong năm vụ kinh điển của Jack the Ripper gồm có Mary Ann Nichols, Annie Chapman, Elizabeth Stride, Catherine Eddowes, và Mary Jane Kelly.[35]
Khoảng 3 giờ 40 phút sáng, thứ sáu ngày 31 tháng 8 năm 1888, thi thể của Mary Ann Nichols được phát hiện tại Buck's Row (nay là phố Durward), Whitechapel. Trước đó một giờ, Nichols được nhìn thấy lần cuối khi đang đi bộ dọc theo phố Whitechapel. Người nhìn thấy cô lần cuối là bà Emily Holland, người từng chung giường với cô ở một nhà trọ tập thể trên phố Thrawl, Spitafields.[36] Cổ họng Nichols bị cắt đứt bởi hai vết cắt sâu, một trong số đó xẻ qua cả các lớp mô, xuống tận đốt sống.[37] Âm đạo nạn nhân bị đâm hai lần,[38] bụng phía dưới bị xé ra một phần bởi một vết thương sâu, lởm chởm, khiến bộ ruột lòi ra ngoài.[39] Có thêm một số vết rạch khác ở hai bên bụng, do cùng một con dao hung khí gây nên và đều là kết quả của những nhát đâm từ trên xuống.[40][41][42]

Số 29, phố Hanbury. Dưới tấm bảng ghi số nhà là cánh cửa mà Annie Chapman và kẻ giết người đã đi qua để ra sân sau, nơi tìm được xác nạn nhân​

Một tuần sau, thứ bảy ngày 8 tháng 9 năm 1888, thi thể của Annie Chapman được phát hiện vào khoảng 6 giờ sáng, gần bậc thềm sân sau của căn nhà số 29, phố Hanbury, Spitalfields. Cũng như Mary Ann Nichols, hai vết cắt sâu làm đứt lìa cổ họng nạn nhân.[43] Bụng của Chapman bị mổ phanh hoàn toàn, một phần thịt từ dạ dày được đặt trên vai trái, một phần da thịt khác và ruột non thì nằm trên vai phải của cô.[44] Kết quả khám nghiệm tử thi Chapman cho thấy tử cung, các phần bàng quang và âm đạo[45] của nạn nhân đều đã bị cắt bỏ.[46][43]
Tại cuộc điều tra vụ sát hại Chapman, Elizabeth Long kể rằng mình đã nhìn thấy Chapman đứng bên ngoài số 29, phố Hanbury, song hành cùng một quý ông có vẻ ngoài "sa sút" với mái tóc đen cùng chiếc mũ nai màu nâu và áo khoác sẫm màu,[47] vào khoảng 5 giờ 30 phút sáng.[48] Cũng theo lời nhân chứng này, gã đàn ông đã hỏi Chapman, "Đồng ý chứ?", và cô trả lời, "Có."[49][50][51]
Elizabeth Stride và Catherine Eddowes đều bị giết vào sáng sớm chủ nhật ngày 30 tháng 9 năm 1888. Thi thể của Stride được phát hiện vào khoảng 1 giờ sáng tại Dutfield's Yard, ngoài phố Bernet (nay là phố Henriques), Whitechapel.[52] Nguyên nhân tử vong được xác định là do một nhát rạch dứt khoát, dài 6 inch, cắt đứt động mạch cảnh trái và khí quản, kết thúc tại hàm phải của nạn nhân.[53] Việc không có thêm bất cứ vết cắt xẻo nào khác trên cơ thể Stride khiến người ta thắc mắc liệu Jack the Ripper có phải kẻ thủ ác thật sự hay không, hoặc phải chăng y gặp gián đoạn trong quá trình ra tay.[54][55] Một số nhân chứng đã báo cho cảnh sát rằng họ nhìn thấy Stride đi cùng một nam giới ở quanh phố Berner vào tối ngày 29 tháng 9 và cả rạng sáng ngày 30 tháng 9.[56] Thế nhưng, ngoại hình của đối tượng này được các nhân chứng miêu tả rất đa dạng, với các đặc điểm đối nghịch nhau như: da trắng hoặc da ngâm đen; quần áo tươm tất hoặc ăn mặc xuề xòa.[57]

Tranh vẽ thi thể Catherine Eddowes, được tìm thấy ở quảng trường Mitre của cảnh sát đương thời​

45 phút sau khi xác của Elizabeth được phát hiện, người ta tìm thấy thi thể của Eddowes tại quảng trường Mitre, Luân Đôn. Nạn nhân có phần cổ họng bị cắt đứt, phần bụng bị xé toạc bởi một vết thương dài, sâu và lởm chởm, bộ ruột thì được xếp trên bờ vai bên phải. Hung thủ cắt bỏ thận trái và một phần tử cung của Eddowes. Khuôn mặt của cô biến dạng vì bị xẻo mũi và rạch hai bên má, để lại những vết thương dọc theo mỗi mí mắt, có chiều dài tương ứng là 1/4 inch và 1/2 inch.[58] Trên mỗi bên má của nạn nhân, tên sát nhân còn khắc thêm một hình tam giác với phần đỉnh hướng về phía mắt.[59] Người ta cũng tìm thấy một phần vành và thùy tai bên phải của Eddowes trên chính bộ quần áo mà cô đang mặc.[60] Theo như ý kiến của bác sĩ pháp y phụ trách khám nghiệm tử thi của Eddowes thì những nhát cắt xẻo kể trên sẽ phải mất "ít nhất năm phút" để hoàn thành.[61][62]
Một người buôn thuốc lá địa phương là Joseph Lawende đã cùng hai người bạn đi ngang qua quảng trường Mitre không lâu trước khi vụ án mạng diễn ra. Lawende kể về một gã đàn ông tóc vàng với ngoại hình tiều tụy, đi cùng một người phụ nữ có khả năng là Eddowes.[63] Hai bạn đồng hành của Lawende thì không thể xác minh những điều mà ông mô tả. Vụ sát hại Stride và Eddowes được gộp chung dưới cái tên "sự kiện kép".[64][65][66]
Mảnh tạp dề dính máu của Eddowes được tìm thấy ở lối vào của một khu chung cư nằm tại phố Goulston, Whitechapel, lúc 2 giờ 55 phút sáng.[67] Ở bức tường ngay phía trên xuất hiện một dòng chữ được viết bằng phấn với nội dung: "Người Do Thái không phải là những kẻ nằm ngoài vòng buộc tội",[68] sau này được gọi là Thông điệp trên tường ở phố Goulston. Lời nhắn dường như ngụ ý rằng một cá nhân hoặc người Do Thái nói chung phải chịu trách nhiệm cho hàng loạt vụ giết người, nhưng vẫn không rõ liệu nó được viết sau khi tên sát nhân bỏ lại mảnh tạp dề hay chỉ đơn giản là sự trùng hợp ngẫu nhiên và không hề liên quan tới vụ án.[69][70][71] Những dòng chữ trên tường có nội dung tương tự dần trở nên phổ biến ở Whitechapel. Ủy viên cảnh sát Charles Warren lo sợ rằng chúng có thể châm ngòi cho các cuộc bạo động bài Do Thái nên đã ra lệnh phải tẩy sạch toàn bộ trước lúc bình minh.[72]
Vào lúc 10 giờ 45 phút sáng, thứ sáu ngày 9 tháng 11 năm 1888, người ta phát hiện thi thể Mary Jane Kelly bị cắt xẻ và moi ruột khi cô đang nằm trên giường. Nơi phát hiện ra thi thể là căn phòng ở số 13, Miller's Court, ngoài phố Dorset, Spitalfields. Kelly được tìm thấy với khuôn mặt "bị băm đến mức không thể nhận dạng nổi",[73] cổ họng bị cắt sâu tới tận xương sống, và ổ bụng gần như không còn nội tạng.[74] Tử cung, thận và một bên vú của nạn nhân được đặt bên đầu, những phủ tạng khác nằm bên cạnh chân[75] và xung quanh giường; các mảng bụng và đùi thì được xếp trên chiếc bàn đầu giường. Tim của Kelly bị moi ra ngoài và không thể tìm thấy ở hiện trường.[76][77]

Ành chụp chính thức thi thể Mary Jane Kelly của cảnh sát. Nạn nhân được tìm thấy tại số 13 Miller's Court, Spitalfields, ngày 9 tháng 11 năm 1888​

Năm vụ án kinh điển kể trên thường diễn ra vào ban đêm, trong (hoặc gần) những ngày thứ bảy, chủ nhật cuối cùng của tháng, có thể là một tuần (hoặc lâu hơn) sau đó.[78] Nichols không bị mất cơ quan nội tạng nào; Chapman mất tử cung, các phần bàng quan và âm đạo; Eddowes bị rạch mặt, xẻo bỏ tử cung và thận trái; Kelly bị moi tạng khắp cơ thể, khuôn mặt thì "đầy vết rạch từ mọi hướng", mô ở cổ bị cắt tới tận xương, thế nhưng tim là cơ quan duy nhất thất lạc khỏi hiện trường.[79]
Trên phương diện lịch sử, niềm tin về giả thuyết cả năm vụ giết người kinh điển được thực hiện bởi cùng một hung thủ, bắt nguồn từ việc chúng được các tài liệu đương thời liên kết với nhau để loại trừ các vụ án khác.[19][80] Năm 1984, Sir Melville Macnaghten, trợ lý giám đốc Sở Cảnh sát Thủ đô kiêm trưởng phòng Cục Điều tra hình sự (CID), đã viết một báo cáo nêu rõ: "Sát nhân Whitechapel có và chỉ có 5 nạn nhân".[19][81][82] Tương tự, ngày 10 tháng 11 năm 1888, bác sĩ pháp y Thomas Bond cũng viết cho người đứng đầu CID Luân Đôn Robert Anderson một lá thư, trong đó, ông liên kết năm nạn nhân kinh điển với nhau.[83]

Unknown

"Sát nhân Whitechapel" "Tạp dề da"

Không xác định (được cho là có 5 vụ kinh điển)

1888–1891 (?) (1888: 5 vụ kinh điển)

Whitechapel và Spitalfields, Luân Đôn, Anh Quốc (5 vụ kinh điển)

[th]

Jack the Ripper​

[/th]​

[td]

Bức vẽ "Một nhân vật đáng ngờ với Ủy ban Cảnh giác East End" lấy từ The Illustrated London News, ngày 13 tháng 10 năm 1888​

[/td]​

[th]

Sinh​

[/th]​

[th]

Tên khác​

[/th]​

[th]

Chi tiết​

[/th]​

[th]

Nạn nhân​

[/th]​

[th]

Thời gian​

[/th]​

[th]

Địa điểm​

[/th]​

​