1. Bảo vệ thông tin cá nhân (Nguyên tắc "Cần kiệm lời")
Thông tin cá nhân là tài sản quý giá nhất của bạn trên mạng. Hãy luôn ghi nhớ:
Không chia sẻ: Số căn cước công dân, địa chỉ nhà, số điện thoại cá nhân hoặc lịch trình di chuyển cụ thể lên các hội nhóm công khai.
Cẩn trọng với hình ảnh: Hạn chế đăng ảnh thẻ học sinh, vé máy bay hoặc các giấy tờ có mã QR/barcode.
Suy nghĩ trước khi đăng: Những gì đã đưa lên mạng thường sẽ để lại dấu vết vĩnh viễn (Digital Footprint).
2. Xác thực danh tính (Cảnh giác với "người quen giả dạng")
Hiện nay có rất nhiều chiêu trò giả mạo người thân, bạn bè để mượn tiền hoặc nhờ nạp thẻ.
Gọi điện xác nhận: Nếu một người bạn nhắn tin mượn tiền, hãy gọi điện trực tiếp (hoặc gọi video) để chắc chắn đó là họ.
Dấu hiệu lừa đảo: Cảnh giác với các tin nhắn có lỗi chính tả lạ, giọng văn không giống ngày thường, hoặc yêu cầu chuyển tiền vào số tài khoản lạ.
3. Bảo mật tài khoản chặt chẽ
Đừng để "nhà" của mình trên mạng bị đột nhập dễ dàng:
Mật khẩu mạnh: Sử dụng mật khẩu có ít nhất 12 ký tự, bao gồm chữ hoa, chữ thường, số và ký hiệu đặc biệt.
Xác thực 2 lớp (2FA): Đây là bước quan trọng nhất. Ngay cả khi lộ mật khẩu, kẻ gian vẫn không thể đăng nhập nếu không có mã xác nhận gửi về điện thoại của bạn.
Không nhấn link lạ: Tuyệt đối không đăng nhập tài khoản vào các trang web lạ gửi qua tin nhắn hoặc email quảng cáo.
4. Ứng xử văn minh và kiểm soát quyền riêng tư
Thiết lập quyền riêng tư: Kiểm tra phần cài đặt trên Facebook, Zalo, Instagram để giới hạn những ai có thể xem bài viết và thông tin của bạn.
Sử dụng tính năng Chặn/Báo cáo: Nếu bị quấy rối hoặc đe dọa, hãy mạnh dạn sử dụng tính năng "Block" và "Report" thay vì tranh cãi qua lại.
Quy tắc 5 giây: Trước khi gửi một tin nhắn nóng giận, hãy dừng lại 5 giây để suy nghĩ về hậu quả.
Bảng tóm tắt: Nên và Không nên
Nên làm
Không nên làm
Bật xác thực 2 lớp (2FA).
Dùng chung một mật khẩu cho tất cả tài khoản.
Kiểm tra kỹ link trước khi click.
Chia sẻ mật khẩu cho "bạn thân" trên mạng.
Gọi điện xác nhận khi có yêu cầu chuyển tiền.
Công khai địa chỉ nhà và số điện thoại lên mạng.
Luôn cập nhật ứng dụng lên bản mới nhất.
Đăng nhập tài khoản trên máy tính công cộng/Wifi chùa.
