Câu lạc bộ Tin học dành cho học sinh Tiểu học

[Huỳnh Trần Mỹ Linh 5-7]

Mưa đá
hình thành trong những đám mây dông có đối lưu cực mạnh, khi các dòng khí nóng đẩy hơi nước lên cao gặp vùng lạnh (dưới -20°C) tạo thành hạt băng nhỏ, rồi hạt băng này liên tục va chạm, kết dính với các giọt nước siêu lạnh được các luồng khí đưa lên cao, lớn dần lên và rơi xuống đất khi quá nặng, thường kèm mưa rào trong thời gian ngắn (5-30 phút).
Quá trình hình thành:

1. Luồng khí nóng bốc lên mạnh: Khí nóng ẩm từ mặt đất bốc lên cao, hình thành các đám mây dông (mây vũ tích) có đỉnh cao và lạnh.
2. Sự ngưng tụ và đóng băng: Hơi nước trong mây gặp nhiệt độ thấp (dưới -20°C) sẽ ngưng tụ và đóng băng thành những hạt băng nhỏ.
3. Chu kỳ "nhảy cóc": Các luồng khí đối lưu mạnh liên tục đưa các hạt băng này lên, chúng va chạm và kết dính với những giọt nước siêu lạnh, làm cho hạt băng ngày càng lớn hơn.
4. Rơi xuống đất: Khi hạt mưa đá đủ lớn và nặng, luồng khí không còn nâng đỡ được nữa, chúng rơi xuống đất kèm theo mưa rào.

Điều kiện cần có:

• Đối lưu mạnh: Dòng thăng (updraft) trong đám mây phải rất mạnh để đưa các hạt băng lên cao nhiều lần.
• Nhiệt độ thấp ở tầng trên: Nhiệt độ ở đỉnh mây phải dưới 0°C, thậm chí xuống thấp (khoảng -20°C) để đóng băng.
• Độ ẩm cao: Tầng đối lưu có độ ẩm cao.
• Bất ổn định khí quyển: Sự chênh lệch nhiệt độ giữa các tầng khí quyển.

Thời điểm và địa điểm:

• Thường xảy ra vào mùa hè hoặc giai đoạn chuyển mùa (tháng 3-5, tháng 9-11) tại Việt Nam, khi có sự giao thoa giữa không khí nóng và lạnh.
• Phổ biến ở vùng đồi núi hoặc khu vực giáp biển.