Câu lạc bộ Tin học dành cho học sinh Tiểu học

[༎ຶ‿༎ຶ 5/10 Nguyễn Hoàng Gia Phú]

Hệ thống ngày tháng năm (lịch) không do một cá nhân duy nhất tạo ra mà là kết quả của quá trình quan sát thiên văn và cải cách qua hàng nghìn năm của nhiều nền văn minh.
Dưới đây là những cột mốc và nhân vật quan trọng nhất hình thành nên lịch hiện đại:

1. Nguồn gốc sơ khai (Âm lịch và Dương lịch cổ)

• Người Cro-Magnon: Được cho là đã phát minh ra âm lịch sơ khai từ khoảng 32.000 năm TCN dựa trên các pha của Mặt Trăng.
• Người Ai Cập, Lưỡng Hà và Trung Quốc cổ đại: Là những nhóm người đầu tiên tính toán thời gian dựa trên quy luật di chuyển của Mặt Trăng (Âm lịch) và Mặt Trời (Dương lịch) để phục vụ nông nghiệp.

2. Các cải cách quan trọng tạo nên Dương lịch (Công lịch)
Lịch mà phần lớn thế giới đang dùng hiện nay (Lịch Gregorius) đã trải qua hai giai đoạn cải cách lớn:

• Julius Caesar (Năm 45 TCN): Hoàng đế La Mã đã ban hành lịch Julius. Ông thay đổi ngày đầu năm thành ngày 1 tháng 1 và cố định một năm có 365,25 ngày. Hệ thống này do nhà thiên văn học Sosigenes vùng Alexandria thiết kế.
• Giáo hoàng Gregorius XIII (Năm 1582): Ông đã cải tiến lịch Julius để khắc phục sai số về thời gian (vì lịch Julius thừa khoảng 11 phút mỗi năm). Lịch mới này gọi là lịch Gregorius (hay Công lịch), là hệ thống ngày tháng năm chính thức toàn cầu hiện nay.

3. Cách tính năm Công nguyên

• Dionysius Exiguus: Một tu sĩ sống vào thế kỷ thứ 6 là người đã đề xuất cách tính năm bắt đầu từ sự ra đời của chúa Giê-su, tạo ra khái niệm Công nguyên (AD) mà chúng ta sử dụng ngày nay.

Tại Việt Nam, Dương lịch được sử dụng chính thức trong các hoạt động hành chính từ ngày 1 tháng 1 năm 1946 theo sắc lệnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, song song với việc duy trì Âm lịch cho các dịp lễ truyền thống.